Kunst in de openbare ruimte
Kunst in de openbare ruimte geeft kleur, karakter en betekenis aan onze gemeente. Verspreid door de drie kernen vind je bijzondere beelden, sculpturen en kunstwerken die verhalen vertellen over de geschiedenis, cultuur en identiteit van de omgeving. Op deze pagina ontdek je welke kunstwerken er te vinden zijn en wat ze zo bijzonder maakt. De pagina van de kunstwerken is nog niet compleet en wordt continu aangevuld.
Het Slakkenhuis
Het door serviceclub Kiwanis Waalwijk De Langstraat in 1991 aan de Waalwijkse bevolking geschonken beeld van de IJslandse beeldend kunstenaar Sigurdur Gudmundsson heeft bij aankomst in Waalwijk geen titel. Het wordt steeds aangeduid als het beeld van Gudmundsson of Kiwaniskunst Waalwijk. In de volksmond wordt al gauw gesproken over Het Slakkenhuis en ook wel De Drol.
Het idee voor het beeld ontstaat tijdens een bezoek van de kunstenaar aan Waalwijk. In de skyline van de stad vallen hem de strakke lijnen van het Krophollerraadhuis en de rondingen van de St. Jan op. Hij geeft deze in zijn beeld weer in de klassieke vormen die in al zijn kunstwerken terugkomen: verticale lijnen en de krul uit de hals van een viool.
Gudmundsson is een internationaal gevestigde kunstenaar die onder meer werkt in Nederland, IJsland, de Verenigde Staten, Zweden, China en Vietnam. Ondanks zijn omvangrijke oeuvre heeft Het Slakkenhuis voor hem een bijzondere betekenis. Zelf noemt hij het nog altijd een van zijn mooiste werken.
Het kunstwerk stond oorspronkelijk op de Markt en werd daar geplaatst als cadeau van serviceclub Kiwanis aan de inwoners van Waalwijk. Door de herinrichting van het centrum moest het worden verplaatst. Het belandde tijdelijk op de gemeentewerf, wat leidde tot veel discussie. Politieke partijen vroegen zich af wanneer het zou terugkeren en vonden dat dit onnodig lang duurde. In 2026 is het eindelijk zo ver dat het kunstwerk definitief wordt herplaatst. Het kunstwerk is geïnspireerd op de Sint-Jan en het Kroppenholler. Ook op de nieuwe locatie zijn deze gebouwen nog steeds zichtbaar in de zichtlijnen van het kunstwerk.
- Locatie: Tijdelijk in de opslag. Wordt herplaatst op locatie Taxandriaweg, Waalwijk.
Windmobiel
Het kunstwerk 'Spel met de wind' is in 1969 ontworpen en gemaakt door Wim Suermondt. Hij deed dit in overleg met de architect van het nieuwe gebouw van de Nuts-Ulo aan de Taxandriaweg.
'Spel met de wind’ is de naam die Suermondt zelf aan zijn creatie geeft, later wordt in publicaties veelal de benaming Windmobiel gebruikt. Het kunstwerk is opgebouwd uit een stalen kokerprofiel met zeven abstracte koperen elementen, die door de wind in beweging worden gebracht. De oorspronkelijke opstelling, aan de westzijde van het schoolgebouw, is zodanig gekozen dat ook de schaduwwerking op de gevel deel kan uitmaken van het Spel. Het hoofd van de school interpreteert het kokerprofiel overigens ook als ‘vensters op de wereld.’
Het kunstwerk werd in 2003 verwijderd, gerestaureerd in 2008 en in 2011 herplaatst in de waterpartij aan het Halve Zolenpad, ter hoogte van de Burgemeester van der Klokkenlaan en Bachlaan.
- Locatie: Bachlaan/Burg. v.d. Klokkenlaan, Halve Zolenpad, Waalwijk.
Broeders van de Petrusschool
Het beeld Broeders St.-Petrusschool is in 1978 vervaardigd door Wim Suermondt, nadat een comité van oudleerlingen geld heeft ingezameld voor een monumentje ter herinnering aan en als waardering voor het werk van de Broeders van Maastricht F.I.C. op de St.-Petrusschool. De broeders hebben daar lesgegeven vanaf de oprichting in 1913 tot aan de sluiting van de school in 1975.
Het rechtopstaande beeld stelt een schoolgebouw met torentje voor, zoals de twee torentjes van de St. Petrusschool, met broeders en kinderen die er rondlopen. Na restauratie werd het op 20 mei 2011 herplaatst in het Mr. Troelstrapark.
- Locatie: Troelstrapark, Waalwijk.
Zwaaiende vrouw met kind
Op deze plek stond vroeger het station van Waalwijk. Het enige dat daar nu nog aan herinnert, is het beeld ‘Zwaaiende vrouw met kind’. Het bronzen beeld toont een moeder met haar kind, die samen een vader uitzwaaien. Hij is handelsreiziger en gaat met zijn zelfgemaakte schoenen naar de grote stad om ze te verkopen. De sokkel van het beeld lijkt op een stukje perron.
Het beeld is een eerbetoon aan de Waalwijkse schoenmakers, die een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van de regio. Het bronzen beeld is vervaardigd door Astrid Koppen en een geschenk van de dan 50-jarige Lionsclub Waalwijk, als blijvende herinnering aan de eens zo bloeiende Waalwijkse schoen- en lederindustrie.
- Locatie: Burgemeester van der Klokkenlaan t.o. 51-53, Waalwijk.
Danseresjes/ De Waaltjes
Ter gelegenheid van haar 25-jarig bestaan schenkt de Waalwijkse Lionsclub in 1989 een beeld van twee danseressen aan de gemeente Waalwijk. Het kunstwerk is gemaakt door een beeldhouwerspaar (Jean en Marianne Bremers) uit Helvoirt, dat sinds 1980 samen bronzen beelden maakt. Hun uitgangspunt is kunst te creëren waar mensen blijvend van kunnen genieten. De basis daarvoor legden zij tijdens opleidingen aan kunstacademies in Amersfoort, ’s-Hertogenbosch en Tilburg, aangevuld met een gezamenlijke studie kunstgeschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.
De ‘Twee danseressen’ worden geplaatst bij het toenmalige Centrum voor Muziek en Dans (de muziekschool) aan de Wilhelminastraat en op 21 oktober 1989 door burgemeester Jan van Casteren officieel onthuld. Met Stichting de Terp (beeldende kunst en theater) fuseert het Centrum voor Muziek en Dans in 2009 tot Stichting Kunstencentrum Waalwijk. Na de sloop van het oude gebouw aan de Wilhelminastraat krijgt het beeld een plekje in het gebouw van het Kunstencentrum aan de Irenestraat
In hun beginperiode maakten zij vooral abstracte en statische beelden, maar later ontwikkelden zij een levendige en beweeglijke stijl. Zowel in losse beelden als in groepen is hun gevoel voor souplesse en detail duidelijk zichtbaar. Ook in De Waaltjes komt die stijl terug: het beeld oogt levendig en straalt beweging uit.
- Locatie: Irenestraat 3, Kunstencentrum, Waalwijk
Het Wiel
Het kunstwerk is bedoeld als eerbetoon aan de Halve Zolenlijn. Het kunstwerk staat nabij een vroegere spoorbrug. Deze spoorbrug werd gebruikt voor de trein die goederen en mensen vervoerde van Lage Zwaluwe tot aan ’s Hertogenbosch. Het wiel is een groot treinwiel van een ovale vorm, niet rond. Een rond wiel is namelijk statisch, terwijl een ovale vorm dynamiek uitstraalt. De kunstenaar wilde hiermee de snelheid van de trein van vroeger uitbeelden. De spoorlijn maakte namelijk mogelijk dat er meer welvaart kwam en bracht vooruitgang met zich mee en dit in een sneltreinvaart. Om het wiel sneller te laten lijken draaien, staat het niet precies in het midden van de fundering, maar iets uit het midden.
- Locatie: Spoorbrug, Marga Klompèstraat 36, Waalwijk.
De Non
Netty Werkman (Willemsstad, 1948) is een veelzijdige kunstenares. Door haar opleidingen in Groningen en Utrecht heeft ze haar eigen stijl ontwikkeld. Die stijl uit zich in werken die levenslust, beweging, warmte en verbondenheid tonen. Werkman maakt beelden en schilderijen en laat zich inspireren door haar reizen over de hele wereld. Het kunstwerk van de non is een herinnering en eerbetoon aan de Congregatie Dochters van Onze Lieve Vrouw van Heilig Hart (kloosterorde). De nonnen waren aanwezig in het klooster aan dde Eerste Zeine, in Waalwijk van 1910 tot 1960. De nonnen gaven in een tijd van crisis en oorlog, educatie en hoop. Zo hebben zij een kleuterschool opgericht en gaven zij gratis verpleging in het klooster. Netty Werkman benadrukt de zorg van de nonnen door de schaal die symbool staat voor liefdadigheid en zorg.
- Locatie: Eerste Zeine, tussen 8b en 8c, Nabij Nonnekesbrug Halve Zolenpad, Waalwijk.
Het Koffijhuis
Op de locatie waar nu het kunstwerk Koffijhuis van Marcel Smink staat, bevond zich vroeger station Capelle Vrijhoeve, van de Halve Zolenlijn. De kunstenaar ontwierp een kioskachtig huisje in de vorm van een Indonesisch paviljoen. Hiermee verwijst hij naar het feit dat de aanleg van de Halve Zolenlijn grotendeels werd bekostigd met winsten uit Nederlands-Indië, afkomstig van koffieveilingen waarvan de opbrengsten onder andere mogelijk maakte om de spoorlijn aan te leggen. De afwerking van het materiaal is dan ook gedaan door onder andere gemengd koffiedik te gebruiken.
- Locatie: Wendelnesseweg-Oost 2, Sprang-Capelle.
Spoorwegtracé
Vlak bij het Koffijhuis in Sprang-Capelle ligt een oud stuk spoor. Dit spoor is een herinnering aan de vroegere Halve Zolenlijn. Over deze spoorlijn reed de trein van Lage Zwaluwe naar ’s-Hertogenbosch om mensen en goederen te vervoeren. Het is een belangrijk onderdeel van de geschiedenis geweest, omdat het de welvaart in de omgeving heeft verbeterd en de schoenenindustrie ene boost heeft gegeven. Sinds de jaren ’60 wordt het lijntje tussen Geertruidenberg en Waalwijk niet meer gebruikt. Een deel van het oude spoor is bewaard gebleven om de geschiedenis van de spoorlijn zichtbaar te houden.
- Locatie: Wendelnesseweg-Oost 2, Sprang-Capelle.
Ode aan de Zandrug
Kunstenares Sannah Belzer maakte de driedimensionale kaart ‘Ode aan de zandrug’ in Waspik. Het werk laat zien hoe deze zandrug de geschiedenis van het gebied beïnvloedde. De zandrug in Waspik was een hoog, droog stukje zandgrond in een verder kleiige omgeving, dat vroeger mensen aantrok. Belzer gebruikte oude kaarten uit 1895 en hoogtelijnen om de zandrug in Waspik te reconstrueren. De kronkels van hoogtelijnen uit de kaart zijn terug te zien in het ontwerp. Op deze zandrug stichtten mensen dorpen zoals Drunen, Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik. Het kunstwerk is gemaakt om ook nu weer mensen aan te trekken en hoger boven de natuur te staan, zoals de zandrug ooit deed. Het kunstwerk, onderdeel van de kunstroute Halve Zolenpad, werd in zeven weken gebouwd door hulp van vele handen. Op 10 juli 2015 onthuld. Het kunstwerk ligt in het park en nodigt mensen uit om erop te zitten en te spelen.
- Locatie: De Vest, Halve Zolenpad, Waspik.
Het Spoorhek
Het Spoorhek is ongeveer 144 meter lang en dateert uit 1886. Het is het enige overgebleven deel van het oorspronkelijke hekwerk van ruim 2000 meter dat langs de ‘Halve Zolenlijn’ heeft gestaan. Tot 1938 was het in bezit van Staatsspoorwegen, daarna kwam het in bezit van de NS. In 2012 is het stuk spoorhek hersteld door vrijwilligers van de Heemkundekring 'Op het Goede Spoor'. Naast het spoorhek is een kunstmonument te zien. Stukken spoorhek zijn hierin terug te zien.
- Locatie: Stationslaan, Waspik.
Kunstcommissie
De kunstcommissie bewaakt de kwaliteit en het proces en adviseert over de collectie. Ze stellen zich graag aan jullie voor. De commissie bestaat uit Francesco van Mierlo, René van Boxtel, Wieke Hoeke en een beleidsmedewerker van de gemeente Waalwijk.
Francesco brengt als directeur van het Kunstencentrum zijn expertise en ervaring binnen het culturele veld actief in binnen de commissie en heeft een uitgebreid netwerk. René is een betrokken vrijwilliger in Waalwijk met een breed netwerk binnen de gemeenschap. Hij is onder andere actief bij het Schoenenkwartier, de brandweer en Huis van Waalwijk. Hij kent de gemeente goed en heeft zich de lokale kunst en cultuur eigen gemaakt. Wieke is professioneel fotografe en studeerde aan de kunstacademie, waardoor zij kunstwerken zowel inhoudelijk als visueel kan beoordelen. De beleidsmedewerker vrijetijd bij de gemeente Waalwijk zorgt voor de verbinding tussen de commissie en gemeentelijke organisatie. Met hun diverse expertises werken ze samen aan de vraagstukken die op hun pad komen.
De informatie op deze webpagina is verzameld in samenwerking met de Heemkundekring, onze partner bij het onderzoek naar de geschiedenis van de kunstwerken in onze gemeente.