Veelgestelde vragen netcongestie
Wat is er aan de hand op het elektriciteitsnet?
Het elektriciteitsnet in Nederland is op veel plekken vol (netcongestie). De vraag naar elektriciteit groeit sneller dan het net kan worden uitgebreid, waardoor er onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is voor nieuwe en zwaardere aansluitingen.
Hoe zit dit in de gemeente Waalwijk?
De beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet verschilt sterk per regio.
In sommige gebieden is zelfs voor prioritaire projecten nauwelijks ruimte, terwijl elders nog enige capaciteit beschikbaar is. Voor onze gemeente is de ruimte beperkt. Dat kan betekenen dat aanvragen voor transportcapaciteit bij de netbeheerder op de wachtrij komen.
Gaat het licht uit door netcongestie?
Nee. Netcongestie betekent niet dat er te weinig stroom wordt opgewekt. Er is op sommige momenten onvoldoende ruimte op het elektriciteitsnet om alle elektriciteit te transporteren. Het elektriciteitsnet blijft veilig functioneren doordat netbeheerders maatregelen nemen en het net uitbreiden. Desalniettemin kan het elektriciteitsnetwerk bij overbelasting, indien nodig, tijdelijk uitgeschakeld worden om ergere overbelasting te voorkomen.
Wat doet de gemeente aan het probleem van netcongestie?
Samen met inwoners, ondernemers, ontwikkelaars, netbeheerders en andere partners werken we aan oplossingen die de gevolgen van netcongestie zoveel mogelijk beperken.
We zetten ons in voor een slimme benutting van de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet en werken daarbij nauw samen met partners zoals Enexis en TenneT. Ook zetten we ons in om belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen, zoals woningbouw, verduurzaming en economische groei, mogelijk te blijven maken. Daarnaast stimuleren we innovatieve oplossingen, zoals energiehubs en lokaal energiedelen.
Wat is aanvullend nodig naast netuitbreiding?
Slimmer gebruik van het net wordt essentieel. Denk hierbij aan het gebruiken van stroom buiten piekuren, flexibele contracten voor bedrijven, ontwikkelen en gebruik maken van energiehubs en gezamenlijke capaciteit, slimme sturing van energiegebruik bij huishoudens. Bijvoorbeeld: je elektrische auto opladen op het moment dat er veel zonnestroom binnenkomt. Flexibiliteit wordt de nieuwe norm.
Wat is er veranderd per 1 juli 2026?
Vanaf 1 juli 2026 is er één gezamenlijke wachtlijst voor alle aanvragen (groot- én kleinverbruik). De capaciteit van het net wordt dan verdeeld op basis van een landelijk prioriteringskader. Daarnaast is de reservering van capaciteit voor kleinverbruikers komen te vervallen.
Hoe wordt bepaald wie voorrang krijgt?
Netbeheerders prioriteren aanvragen op basis van maatschappelijk belang, volgens drie categorieën:
- Congestieverzachters – projecten die ruimte maken op het net
- Veiligheid – vitale functies zoals ziekenhuizen, hulpdiensten en drinkwater
- Basisbehoeften – zoals woningbouw, onderwijs en warmtevoorziening
Wat betekent dit voor bedrijven en andere niet-prioritaire partijen?
Aanvragen zonder prioriteit (zoals mkb, laadpalen en veel bedrijven) komen op een wachtlijst en worden pas geholpen als er na prioritaire toekenning nog capaciteit over is. Vanaf 1 januari 2027 worden deze aanvragen bediend op volgorde van aanvraagdatum.
Wat betekent dit voor woningbouw en maatschappelijke voorzieningen?
Projecten zoals woningbouw en scholen komen in aanmerking voor prioriteit, kunnen daardoor eerder aan bod komen, maar zijn nog steeds afhankelijk van feitelijk beschikbare netcapaciteit. Gemeenten kunnen bovendien tot 10 jaar vooruit capaciteit aanvragen om vertraging te voorkomen.
Betekent prioriteit dat je altijd een aansluiting krijgt?
Nee. Het prioriteringskader bepaalt alleen de volgorde, niet de beschikbare ruimte.
Als er geen capaciteit is, komen ook prioritaire aanvragen alsnog op de wachtlijst.
Wat betekent dit voor huishoudens?
Huishoudens krijgen niet langer automatisch capaciteit voor nieuwe of zwaardere aansluitingen, zijn afhankelijk van de beschikbare ruimte in hun regio en worden daarmee onderdeel van het schaarste vraagstuk. Voor bestaande aansluitingen verandert niets.
Waarom wordt deze nieuwe werkwijze ingevoerd?
Omdat het net voorlopig te weinig capaciteit heeft zijn er keuzes nodig om maatschappelijke schade te beperken. Het doel is om de schaarse capaciteit eerst in te zetten voor vitale functies, basisvoorzieningen en projecten die het net slimmer benutten.
Lost dit de netcongestie op?
Nee. Het prioriteringskader verdeelt de schaarste maar vergroot de capaciteit niet. Uitbreiding van het net blijft noodzakelijk, maar kost jaren.