Speech burgemeester Kleijngeld afscheidsvergadering raad 27 maart 2018

Dames en heren,

leden van de raad, partners, familie, vrienden en kennissen van de raadsleden die vanavond afscheid nemen, wethouders en andere belangstellenden.

Ik heet u, nu bij het tweede gedeelte van deze raadsvergadering, nogmaals van harte welkom. Na de raadsverkiezingen van vorige week is dit de laatste vergadering van de raad in oude samenstelling en sluiten we de zittingsperiode 2014-2018 nu echt definitief af.

De gemeenteraad had vanavond nog twee taken te vervullen: het rechtmatig verklaren van de verkiezingsuitslag en het onderzoeken van de geloofsbrieven van 29 nieuw of opnieuw gekozen raadsleden en de beslissing tot toelating van hen tot de raad. Dat hebben we inmiddels achter de rug en daarmee heeft de raad het pad geëffend voor de installatievergadering van de nieuwe raad a.s. donderdagavond.

Vanavond nemen we afscheid van twaalf raadsleden, die niet meer terugkeren in de nieuwe  raad. Dit is ook een moment om in het kort terug te blikken op de afgelopen vier jaren. Ik kan dit niet uitputtend doen, dus kies ik voor een paar belangrijke ontwikkelingen en momenten.

Waar het tussen 2010 en 2014 vooral ging om besluiten die in het teken stonden van de economische recessie, zien we dat de periode 2014-2018 vooral gekenschetst wordt door economische vooruitgang. Met name op het terrein van de uitgifte en ontwikkeling van bedrijfshuisvesting zijn in de afgelopen bestuursperiode belangrijke stappen gezet. Met de beslissing van het Aholdconcern om met bol.com hier te blijven, is de positie van Waalwijk op logistiek gebied fors verstevigd. Zolang de Nederlandse economie blijft groeien, is het de verwachting dat ook Waalwijk in trek zal blijven. En dat geldt dan zeker niet uitsluitend voor de logistieke sector. In samenhang hiermee is in de afgelopen tijd het vraagstuk van de huisvesting van arbeidsmigranten nadrukkelijk op de politieke agenda gekomen en zal de huisvestingsopgave voor deze doelgroep in de komende bestuursperiode volop in de belangstelling blijven.

Een andere belangrijke ontwikkeling heeft plaatsgevonden in het sociale domein. Met de decentralisatieoperaties heeft de gemeente er belangrijke en zware taken op het terrein van de zorg bijgekregen. Het zorgbudget bestrijkt tegenwoordig ongeveer 20% van de totale begroting van de gemeente van 125 miljoen euro. Als er één onderwerp is dat dicht bij de mensen staat, is het dit wel. En ik denk niet dat er iemand is die het raar vindt dat het onderwerp de afgelopen jaren vrijwel permanent op de agenda heeft gestaan.

De raad heeft ook een opvallend besluit genomen in het kader van de ontvlechting van de relatie met BVO RKC. Het eerdere raadsbesluit uit 2000 om het RKC-voetbalstadion aan te kopen, is daarmee niet langer van kracht. RKC staat op eigen benen en wij vinden dat dit ook zo hoort.

Zorgen zijn er op het gebied van de bestrijding van de drugscriminaliteit. Niet alleen de aanpak van dealers en het ruimen van hennepkwekerijen is een permanente zorg voor de overheid, waarbij politie, justitie en gemeenten nauw samenwerken. Ook de manier waarop in verschillende gemeenten de onderwereld probeert om zich een positie te verschaffen in de bovenwereld is ook in de komende bestuursperiode een punt van permanente aandacht. De tijd van naïviteit is voorbij. Raadsleden moeten elkaar scherp houden als het gaat om de integriteit van ons bestuur. En dan heb ik het minder over het al dan niet accepteren van een bos bloemen als wel om de manier waarop we als politiek omgaan met mensen die zich schijnbaar vriendelijk voordoen, maar verkeerde bedoelingen hebben. Ik zou zeggen: Voor de goeien is het ja, mits; maar voor de slechteriken geldt in Waalwijk echt: nee, tenzij.

Op een interactieve wijze is met de vaststelling van de strategische visie het toekomstbeeld van Waalwijk tot 2025 met 25 belangrijke doelstellingen vastgelegd. De relatie met de samenleving is in de afgelopen periode verstevigd. Ook de raad zelf heeft met het project ‘Praat met de raad’ een bijdrage geleverd door kritisch te kijken naar de eigen manier van vergaderen. De komende bestuursperiode zouden we dit verder moeten ontwikkelen.

Tussen 2014 en nu heeft zich een aantal wisselingen in de raad voorgedaan. Op 15 april 2016 overleed Leo van Helden, fractievoorzitter van de ChristenUnie. In zijn plaats kwam Cees Honcoop. Op 20 mei 2016 nam Henk Heuverling wegens gezondheidsredenen afscheid als wethouder en werd zijn plaats ingenomen door Hans Brekelmans. Richard Frodyma nam de plaats van Hans als raadslid in. Op 20 oktober 2016 volgde Olga Mateijsen Jan van Well in de VVD-fractie op. In juni 2016 splitste Yvette IJpelaar zich af van de fractie van de PvdA en ging verder onder de naam Lijst IJpelaar. In november 2017 splitste Peter Monsieurs zich af van de fractie van LokaalBelang en ging verder onder de naam Lijst Monsieurs.

Voor sommigen van u zal de verkiezingsuitslag zeker teleurstellend zijn. Maar het is de kiezer die de uitslag uiteindelijk bepaalt: dat is direct het gevolg van ons democratisch stelsel.

We nemen vanavond afscheid van twaalf raadsleden. Het is een gevolg van de uitslag én van een bewuste individuele keuze om niet terug te keren. Overigens bestaat de kans dat enkelen van u over een tijdje alsnog in de raad benoemd zullen worden, nadat er een nieuw college is gevormd.

De Waalwijkse verkiezingsuitslag loopt redelijk in de pas met het landelijke beeld. Groei voor de lokale partijen, voor GroenLinks en voor D66 ten opzichte van de uitslag van vier jaar geleden. Het opkomstpercentage is hoger dan in 2014 met een kleine 47%, maar is nog steeds geen getal om over naar huis te schrijven. Er ligt een uitdaging voor ons allen om als bestuur van de gemeente aangehaakt te blijven bij een samenleving die ook zonder overheid soms gemakkelijk tot allerlei initiatieven in staat is.  

We gaan nu afscheid nemen van twaalf raadsleden. Mensen die zich gedurende kortere of langere tijd hebben ingezet voor de belangen van de gemeente en zijn inwoners. Ieder op zijn eigen manier, gebruikmakend van zijn eigen talenten en deskundigheden, maar altijd met tenminste één ding gemeen: dienstbaarheid aan de samenleving. Vanzelfsprekend vanuit uiteenlopende visies op de richting die we uit willen en dus niet altijd in overeenstemming met elkaar. Maar gelukkig vaak ook wèl. Ik wil hen graag persoonlijk kort toespreken.

Zoals gebruikelijk wordt bij het afscheid als raadslid de raadspenning uitgereikt. Een ontwerp van de Eindhovense kunstenares Elleke van Gorsel. De penning symboliseert de betekenis en rol van u als raadslid in het centrum van de lokale democratie en is een blijvende herinnering aan de periode dat u zich actief heeft ingezet voor de onze samenleving.

Kees Honcoop (vanaf 09-11-15)
Kees, je begon in november 2015 als raadslid namens de ChristenUnie. De aanleiding was triest, Je verving de toen zieke en later overleden Leo van Helden. Je was lid van het auditcomité en heel precies in het doorgronden van cijfers en de wereld hierachter. Maar het gaat bij jou niet alleen om cijfers. Jouw rol in de poging om de Nederlands-Georgische kinderen Akhmedov uit Sprang-Capelle in Nederland te houden is niet onopgemerkt gebleven. De medemens staat bij jou centraal. Ik hoop snel iets van de actuele stand van zaken in dit dossier te horen en wil graag mijn toezegging nakomen om jullie lobby in Den Haag met een burgemeestersbrief te ondersteunen. Jammer dat je maar korte tijd raadslid bent geweest. Kees, hartelijk dank voor je inzet.

Jan van Buul (vanaf 21-03-14)
Jan, je kwam zonder enige politieke ervaring namens D66 in de raad. Je bestuurlijke ervaring als voorzitter van coöperatie De Spranckelaer kwam goed van pas in jouw raadswerk. Je was lid van de werkgroepen Ruimte, Bestuurlijke toekomst en Omgevingswet. Met tact en wijsheid probeerde je een bijdrage te leveren in de raadzaal. Soms week je weloverwogen af van het standpunt van jouw fractievoorzitter en dat liet je ook blijken bij de stemming. Ik meende soms ook, eigenlijk vier jaar lang, wat ongemakkelijks aan je te zien wanneer je in de politieke arena je rol speelde. En op informele momenten gaf je dat ook wel toe. Je zei dan: ‘Ik ben in de raad gekomen om Pieter den Hollander, die ik hoog had zitten, zo veel mogelijk te steunen.’ Door zijn plotselinge ziekte voelde je je soms wat verlaten. Door het overlijden van jouw echtgenote Rineke beleefde je ook niet de gemakkelijkste periode in je persoonlijk leven. Jan, niets menselijks is ons vreemd. Ik dank je voor al je inzet.

Roy van der Vleuten (vanaf 21-03-14)
Roy, je maakte als raadslid deel uit van de werkgeverscommissie en de klankbordgroep SLEM.

Ook jij kwam zonder enige politieke ervaring in de raad namens de VVD. Vanuit jouw achtergrond en professie moest je erg wennen aan de cultuur en het functioneren van een gemeente. Eigenlijk is een van jouw sterkste punten dat je dat ook niet onder stoelen of banken schoof. Iedereen die het wilde horen mocht het weten. Iemand een spiegel voorhouden, ook al is het de raad van Waalwijk, hoeft niet verkeerd te zijn.

Samen met Frank Spierings waren jullie een beetje de belhamers van de raad en zorgden jullie gelukkig ook voor humor. Jammer dat je stopt. Ik maak me ook een beetje zorgen om je. De avonden op weg naar dit stadhuis waren de enige momenten dat je per fiets ook nog wat lichaamsbeweging kreeg. We hebben voor jou een lijst van sportverenigingen en fitnessclubs gemaakt om dit verlies te boven te komen.

Roy, Bedankt voor je bijdrage.

Olga Mateijsen (vanaf 21-03-14)
Olga, in maart 2014 kwam je voor de VVD in de raad. Je was hoogzwanger. En dan tussendoor ook nog een nieuw huis bouwen. Je gezinssituatie was aanleiding om in december 2014 alweer met het raadswerk te stoppen. Maar met het vertrek van Jan van Well pakte je het raadswerk weer op. Als debater in de raad speelde je geen hoofdrol, maar dat hoeft ook niet iedereen te doen. Met je frisse kijk op de manier waarop het politieke spel gespeeld wordt, kun je ook invloed hebben. Wat ik zeker wil vermelden is hoe je je rol hebt opgepakt in het auditcomité. Dat ging je gemakkelijk af met jouw achtergrond als accountant. Wanneer we je in de toekomst misschien weer mogen verwelkomen, wil ik je wel één speciale tip meegeven. Verdiep je eens in de loopbaan van variétéartieste Heintje Davids. Nee, daar ben je te jong voor. Ik vertel het maar: Het verschijnsel van telkens afscheid nemen en weer terugkomen wordt ook wel het heintjedavidseffect genoemd.

Olga, bedankt voor je inzet.  

Nol Hooijmaijers (vanaf 03-03-1999)
Nol, vanaf maart 1999 ben je raadslid voor het CDA. Je was lid van de raadswerkgroep Ruimte en Omgevingswet. Jouw achtergrond als agrariër kwam duidelijk tot uitdrukking in je optreden in de raadzaal. Hierdoor had je vaak de lachers op je hand en dit zorgde voor minder spanning in het debat. En dat kan op enig moment een belangrijke eigenschap zijn.

Jouw levenswerk was het realiseren van de Overdiepse Polder. Een prestigieus project, dat over de hele wereld aandacht kreeg en ervoor zorgde dat veel nationaliteiten bij jullie op de boerderij over de vloer kwamen. Je was enorm gastvrij, ook voor de raad. Veel raadsleden herinneren zich de BBQ’s in de stal van Nol en Will. Voor al jouw verdiensten, ook als raadslid, ben je al eerder onderscheiden. Nol, bedankt voor je jarenlange inzet.

Riné van Dongen (vanaf 12-04-1994)
Helaas is Riné van Dongen vanavond verhinderd. Riné was vanaf 1994 raadslid in Waalwijk. De eerste drie jaar in de voormalige gemeente Waalwijk. Sinds 1997 van de nieuwe, met Sprang-Capelle en Waspik gefuseerde gemeente Waalwijk. Acht jaar, vanaf 2006 tot 2014, is Riné wethouder geweest. Voordat hij wethouder werd heeft hij voor zijn verdiensten een koninklijke onderscheiding gehad. Riné was eerste vice-voorzitter van de raad en daarmee lid van de agendacommissie. Hij was fractievoorzitter van het CDA. Ook was hij lid van raadswerkgroepen van de Decentralisaties én Bestuurlijke toekomst.  Riné was weloverwogen en keek vooral met een juridische blik naar het raadswerk. We zullen nog apart persoonlijk afscheid nemen van Riné.

Frank den Braven (vanaf 26-04-2006)
In april 2006 kwam je in de raad voor GroenLinksaf. Vanaf 2010 was je fractievoorzitter. In deze bestuursperiode was je lid van de raadswerkgroep Samenleving en decentralisaties, klankbordgroep SLEM en het auditcomité. Je verdiepte je goed in politiek beladen dossiers, zoals BVO RKC en SLEM en stond vol bevlogenheid achter het spreekgestoelte. Je vulde de spreektijd maximaal met de hoeveelheid tekst die je uitsprak. Je bent taalkundig begaafd. Je verstaat de kunst om jouw weergave van de werkelijkheid met veel overtuigingskracht over het voetlicht te brengen. Soms had je me zo ver dat ik dacht: ‘Jéh, hebben we dat écht zo gedaan?’ Dat was overigens maar even. Frank, je zocht het debat op, was soms ongelooflijk fel, maar wat ik het meest in je waardeer is je uiteindelijke relativeringsvermogen.   

Frank, bedankt voor al die jaren inzet en levendigheid. Het is mij een genoegen je te mogen meedelen, dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd u, dhr. Franciscus Albertus Thomas den Braven te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje Nassau.

Willem van Veelen (vanaf 01-06-2006)
Willem, je bent in de raad gekomen voor de ChristenUnie, telkens na collegevorming. Je was lid van de raadswerkgroep Samenleving. Je was pleitbezorger voor de natuur en had een eigen visie op het groenbeheer in Waalwijk. Hierin was je heel consistent. Je ontpopte je in de loop van de jaren tot een steeds beter debater: open, eerlijk, oprecht en respectvol. Je was ook een goede discussieleider, iets wat op zich niet verwonderlijk is gezien jouw vak als leraar.

Willem, inmiddels kennen we elkaar al een hele tijd in deze omgeving. En wat schiet me dan als eerste te binnen als ik aan jou denk? Jouw kennismakingsbezoek na mijn installatie. Je bracht een apart plantje mee met een wandelende tak, die ook wel Phasmida wordt genoemd. Het is een insect dat de kunst van camouflage zo heeft ontwikkeld, dat het op een dorre tak lijkt. Het heeft jaren op mijn kamer in het oude raadhuis gestaan. Op een gegeven moment was het dood. En ik maar in mijn rats zitten. Hoe leg ik hem dat nu weer uit?

Willem, bedankt voor al die jaren inzet. Het is mij een genoegen je te mogen meedelen, dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd u, dhr. Willem van Veelen te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje Nassau.

Ineke Ruygt (vanaf 05-03-2010)
Van 1982 tot 1986 ben je politiek actief geweest als raadslid in de gemeente ’s Gravenmoer. In maart 2010 kwam je in de raad voor D66 en werd je fractievoorzitter. Je was lid van de raadswerkgroep Samenleving, het auditcomité en de klankbordgroep SLEM. Je hebt je hard gemaakt voor het sociale domein en was de Waalwijkse privacybewaker. Je speelde het politiek spel recht op de man. Soms was je daarbij een beetje kort door de bocht. En als je dat achteraf zelf ook inzag, had je je verzachtende omstandigheid altijd klaar: ‘Neem het maar met een korreltje zout, ik kom uit Amsterdam. Daar zijn ze nu eenmaal zo.’ Vaak kwam die relativering in de rookruimte, waar je de andere kant van jezelf liet zien. het doet me denken aan de Duitse zanger Reinhard May:

‘Gute Nacht Freunde.

Es wird Zeit für mich zu gehn

Was ich noch zu sagen hätte, dauert eine Zigarette

Und ein letztes Glas im Stehn’

Ineke, bedankt voor al die jaren inzet en levendigheid in de raad. Het is mij een genoegen je te mogen meedelen, dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd u, mevr. Christina Cornelia Johanna Ruygt-Gerritsen te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje Nassau.

Peter Monsieurs (vanaf 12-03-2002)
In maart 2002 kwam je voor het Plaatselijk Burger Initiatief in de raad. In 2008 ging deze partij op in LokaalBelang. In november 2017 heb je je daarvan afgesplitst en ben je verder gegaan onder de naam Lijst Monsieurs. Je hebt ervoor gekozen niet meer aan de verkiezingen van vorige week deel te nemen. Jouw interesse ging in het bijzonder uit naar sport, openbare orde en veiligheid. Je was een warm pleitbezorger van het cameratoezicht in het centrum en een onvoorwaardelijke aanpak van drugscriminaliteit. Begrijpelijk met jouw deurwaardersachtergrond. Jij weet als geen ander wat ik daarstraks bedoelde met ‘ja, mits voor wie het goed bedoelt en nee, tenzij, in de richting van degenen die verkeerde bedoelingen hebben’. Je was direct in je manier van politiek bedrijven. ‘Zo denk ik erover en niet anders.’ Van nuance moest je dan niet zo veel hebben. En zoals bij iedereen is een sterk punt meestal tegelijk een zwak punt. De meesten in deze zaal zijn ook bekend met jouw manier van je stem uitbrengen. Wat een verschil was dat soms tussen ‘ja’ en ‘JA’ of ‘nee’ en ‘NEE’.     

Peter, bedankt voor al je inzet. Het is mij een genoegen je te mogen meedelen, dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd U, dhr. Petrus Wilhelmus Engelbertus Monsieurs te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje Nassau.

Ger Damen (vanaf 01-05-1990)
In mei 1990 (!) – dames en heren, hier volgt een uitroepteken - werd jij raadslid voor de fractie van Lijst Brouwer. In 2008 is deze partij opgegaan in LokaalBelang. Door jouw werk als verzekeringsagent was je een bekende Waalwijker. Ik herinner me als je collega-raadslid in de jaren 90, hoe je zonder één moeilijk woord haarfijn kon uitleggen hoe de wereld in elkaar zat. Wat verkeerde en wat goede ontwikkelingen waren. Je bent een erudiet autodidact. Of zoals je het zelf zou zeggen: ‘Ik kom uit ’t Heike, kijk mijn leven lang uit mijn doppen en heb geleerd hoe de hazen lopen’.

Je wist veel kiezers aan je te binden. Zo ben je bij de verkiezingen in 2014 met voorkeurstemmen in de raad gekomen. Je was en bent het oudste raadslid. Door je vitaliteit ben je een voorbeeld voor je leeftijdgenoten. Jouw achtergrond als oud-commando en je grootste hobby paardrijden hebben hieraan zeker bijgedragen. Toen de raad volledig digitaal ging vergaderen, kostte dit jou enige moeite.

Wanneer je zolang in de raad zit, is het eigenlijk niet gek dat iemands persoonlijk lief en leed ook ons bekend raakt. We weten dat je het heel moeilijk hebt gehad toen jouw echtgenote Annie, je dochter Jolanda en kort geleden ook je zus Rietje, kwamen te overlijden. We hebben respect voor de manier waarmee je er bent omgegaan. ‘Ik moet door, het is niet anders.’ Dat geldt voor velen onder ons, maar toch …  

Ger, bedankt voor al die jaren inzet. Het is mij een genoegen je te mogen meedelen, dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd u, dhr. Gertrudis Adrianus Damen te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje Nassau.

Jan Broeders (vanaf 05-09-1979)
Ruim in de vorige eeuw, in 1979 om precies te zijn, trad je als jongeman toe tot de raad van de gemeente Waspik voor Werknemersbelang. Samen met wethouder Jos IJpelaar waren jullie twee een begrip in Waspik. Jullie stonden voor alle zwakkeren in de samenleving. Na de herindeling in 1997 werd jullie positie heel anders. Een of twee zetels in een raad van 29 is heel iets anders dan als grote partij deelnemen aan het dagelijks bestuur in een kleine gemeente. Je koos ervoor om bij stemmingen altijd voor de in jouw ogen meest sociale variant te stemmen en je verder in je bijdragen vooral tot Waspik te beperken. Vooral de Kerkvaartse Haven had jouw warme belangstelling. En vooral de laatste jaren zagen we dat je de positie van de underdog koos. Een portie Calimero is jou niet vreemd. Toch besefte je ook goed dat je ook met twee zetels echt invloed kunt uitoefenen. Er waren jaren waarin de coalitie afhankelijk was van de gedoogsteun van jullie Werknemersbelang. En jij dacht: ‘Dat is prima, maar dan haal ik er voor Waspik uit wat erin zit.’

Je had het hart op de goede plek met een gezonde dosis argwaan. Je had een plechtige manier van spreken en was een markant figuur in de raad. Je was de oudste in zittingsjaren en verving de burgemeester als het college buiten de stad verbleef. Jan, als wij als voltallig college in Zwolle, Maastricht of Middelburg bij een VNG-congres waren, zat jij thuis te wachten op een mogelijk telefoontje van de gemeente. Wij stelden ons daarbij voor dat je die dag je kostuum en stropdas ’s ochtend al aan had gedaan.

Jan, op één na ben jij het langstzittende raadslid van Nederland. Een prestatie op zich, die in Waalwijk niet snel zal worden geëvenaard. Bedankt voor de bijna 40 jaar, dat je je voor de gemeenschap van Waspik en de gemeente Waalwijk hebt ingezet. Het is mij een genoegen je te mogen meedelen, dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd u, dhr. Johannes Franciscus Broeders te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje Nassau.

Sluiting
Na het sluiten van deze vergadering is er gelegenheid de vertrekkende raadsleden te bedanken en te feliciteren met hun onderscheiding.

Tot slot wil ik graag de toegevoegde commissieleden bedanken voor hun enthousiaste inzet en de vele uren die zij in het commissiewerk hebben gestoken. Bij het afsluiten van deze bestuursperiode wil ik jullie graag even in het zonnetje zetten. Willen Sandra van den Udenhout, Sheila Schuiffel, Trudie Verstegen, Dick Klapwijk, Richard Broeders, Jan Oerlemans en Kees van Tilborgh, voor zover aanwezig, hier naar voren komen?

Dames en heren, ik ga over tot sluiting van de vergadering en doe dit op de bekende wijze. Na sluiting bent u van harte welkom om onder het genot van een drankje en hapje afscheid te nemen van al degenen die we vanavond vaarwel hebben gezegd.