50 jaar Molukkers in Waalwijk 9 mei 2014

50 jaar Molukkers in Waalwijk 9 mei 2014
Een hartelijk welkom aan iedereen die het Molukse hoofdstuk uit de Waalwijkse geschiedenis een warm hart toedraagt. Een hoofdstuk dat in 2014 50 jaar beslaat. Dat is een mooie gelegenheid om stil te staan bij de afgelopen decennia, vond ook ‘Stichting 50 jaar Molukkers in Waalwijk’. In woord, en in beeld.

Sinds de eerste generatie Molukkers in september 1964 via het Friese opvangkamp Wyldenmerck in Waalwijk belandde, zijn ze niet meer weg te denken uit onze gemeente. Aanvankelijk zijn ze gevestigd in de Van Lovenlaan, de Boekelaerstraat en de Doelenstraat; eind 1964 telt de Molukse gemeenschap 174 personen. In de volgende jaren dijt de Molukse gemeenschap uit. Naast nieuwe islamitische gezinnen komen er ook christelijke Molukse gezinnen, afkomstig uit de woonoorden Lunetten en Moordrecht, in Waalwijk. In 2014 bestaat de Molukse gemeenschap hier uit bijna 500 personen. Ze zijn helemaal thuis en spelen een rol op allerlei terreinen in de gemeente: cultureel, sportief, maatschappelijk en politiek.

En dat terwijl de aanwezigheid van de Molukkers in Nederland eigenlijk van tijdelijke aard zou zijn. Zo’n 3.500 soldaten uit het Koninklijke Nederlands-Indische Leger en hun gezinnen kwamen begin jaren ’50 naar ons land. Als de rust in Indonesië eenmaal was wedergekeerd, konden ze volgens de Nederlandse staat weer terug naar huis. Naar de Republik Maluku Selatan. Dat vooruitzicht, die overtuiging heeft lang opgeld gedaan bij de staat en zeker bij de in Nederland gehuisveste Molukkers. Maar de vijandelijkheden in Indonesië duurden voort en de omstandigheden in de ‘tijdelijke’ woonoorden voorzagen niet in permanente bewoning. De gemeente Waalwijk, waar er werk was in de schoenindustrie, stelde woningen in Baardwijk en Besoyen beschikbaar. Deze Molukkers - toen door vrijwel iedereen Ambonezen genoemd - waren de eersten die Waalwijk letterlijk ‘kleur gaven’.

De foto’s uit die jaren zijn voornamelijk in zwart-wit. Zo zal de Waalwijkse samenleving in het begin voor de Molukkers misschien ook wel hebben aangevoeld: ‘zij wit, wij zwart.’ En ja, er zijn incidenten geweest. In Nederland, ook in Waalwijk.
Maar de laatste keer dat er hier sprake was van extra politie-inzet, had helemaal niks van doen met geweld, alleen met ‘motorgeweld’. Dat was namelijk een kleine maand geleden, toen een indrukwekkende stoet motoren tot stilstand kwam op De Markt om voormalig president Chris Soumoukil van de Republiek Zuid-Molukken te herdenken. Onder grote belangstelling van het publiek. Ook publiek dat misschien verder niet zo op de hoogte is van de geschiedenis van de Waalwijkse Molukkers.

Vorig jaar vond hier in Waalwijk de reünie van oud-bewoners van kamp Wyldenmerck plaats. Een bijeenkomst om de band die bestaat tussen mensen met een gedeelde geschiedenis aan te halen, zei ik toen. Inmiddels delen ook  talloze ‘gewone’ Waalwijkers hun geschiedenis met de Molukkers. Ik hoop dus dat veel inwoners met een niet-Molukse achtergrond deze foto-expositie zullen bezoeken. Omdat de kennis over de lotgevallen van de Molukkers en hun band met Waalwijk niet verloren mag gaan. En omdat deze tentoonstelling een prachtig beeld schetst van de afgelopen 50 jaar. Waarin veel is veranderd. Maar niet de gemeenschapszin van de Molukse Waalwijkers. Hoogstens zijn de foto’s met de jaren kleurrijker geworden.