Waalwijk gaat voor slimme combinatie van zonne- en windenergie (29-01-2021)

In 2043 moet alle energie volledig duurzaam zijn.

In 2030 wil Waalwijk de helft van het totale elektriciteitsverbruik opwekken uit duurzame energiebronnen binnen de gemeente, zoals zonne- en windenergie. Deze ambitie staat in de visie Duurzaam Waalwijk 2030. In 2043 moet alle energie volledig duurzaam zijn. In de kadernota Grootschalige Opwek Duurzame Energie beschrijft de gemeente de kaders voor het opwekken van duurzame energie. Waalwijk wil maximaal inzetten op zonne-energie via zonnepanelen op plekken als bedrijfsdaken en geluidswallen. Ook wil de gemeente een aantal middelgrote zonnevelden aanleggen. Voor de rest van de benodigde elektriciteit zijn 14 windmolens nodig. Voor de keuze van de locaties voor windmolens wordt een zorgvuldig proces gestart. Via MER procedures onderzoekt de gemeente de effecten op het woon- en leefklimaat. Afgesproken is dat daarbij het afstandscriterium van 750 meter tussen windmolens en woningen in de bebouwde kom, wordt meegenomen. Ook wordt een 0-meting voor geluid gedaan. Op 28 januari heeft de gemeenteraad de kadernota vastgesteld.

In de kadernota zijn de mogelijkheden en uitgangspunten voor duurzame energie­opwekking met windmolens en zonnepanelen in Waalwijk beschreven. Vorig jaar hebben inwoners en andere belanghebbenden via een enquête en diverse (online)sessies gereageerd op de concept kadernota. Deze reacties zijn verwerkt en de kadernota is nu definitief vastgesteld door de gemeenteraad. Inwoners die een reactie hebben ingediend, ontvangen binnenkort een terugkoppeling.

Uitdagingen

“De vaststelling van de kadernota is een belangrijke mijlpaal”, zegt Dilek Odabasi, wethouder Duurzaamheid. “Maar we staan ook voor grote uitdagingen, zeker als het gaat om een gevoelig punt als de locatie van windmolens. Daar is begrijpelijk veel discussie over. We willen daarom zoveel mogelijk energie opwekken met zonnepanelen. De rest van de elektriciteitsbehoefte halen we uit windenergie. We willen zonne- en windenergie zo slim mogelijk combineren. En dat met aandacht voor de kwaliteit van de leefomgeving én voor de belangen van inwoners.”

Impuls zon op bedrijfsdaken

In Waalwijk liggen veel kansen voor het plaatsen van zonnepanelen op plekken die het landschap niet verstoren. Denk daarbij aan (bedrijfs)daken, taluds van de voormalige vuilstort en parkeerplaatsen. Ook is er ruimte voor een aantal zonnevelden van maximaal 10 hectare groot. In totaal gaat het om max. 15 hectare aan zonnevelden. Daarmee sluit Waalwijk de aanleg van heel grote zonneparken uit. Bovendien geldt voor de zonnevelden dat ze grenzen aan het bestaande stedelijk gebied.  
In samenwerking met het bedrijfsleven en de Stichting WaalwijkCo2vrij, stelt de gemeente dit jaar een actieplan zonne-energie op. Doel daarvan is de aanleg van zonnepanelen op daken een impuls te geven. Verder is Energiecoöperatie LangstraatZon op dit moment bezig met de ontwikkeling van een nieuw zonneveld op het Ecopark.

Zorgvuldige zoektocht locaties windmolens

Met de opwek van zonne-energie kan niet in de totale behoefte aan duurzame energie worden voorzien. Voor de rest van de benodigde energie kiest Waalwijk voor windenergie. Er zijn veertien windmolens nodig die ieder minimaal vier megawatt energie per jaar opwekken. In de kadernota zijn twee zoekgebieden opgenomen voor de mogelijke plaatsing van windmolens. Het gaat om het Ecopark/Haven 8 Oost en het gebied ten noorden van de A59.

Wethouder Dilek Odabasi: “Samen met inwoners en andere belanghebbenden willen we een goede afweging maken voor de keuze van de uiteindelijke locaties. We starten een MER procedure (milieueffectrapportage) voor beide gebieden. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar de effecten op het woon- en leefklimaat en de volksgezondheid. Ook wegen we de verschillende belangen die spelen, zoals die van omwonenden en natuurverenigingen. We doorlopen samen een zorgvuldig proces.”

Minimale afstand

Via een MER procedure wordt voor beide gebieden de milieueffecten van de windmolens onderzocht. Het gaat dan bijvoorbeeld over geluid (inclusief laagfrequent geluid), slagschaduw, flora en fauna. Zo zal een 0-meting worden gedaan naar de geluidseffecten van de windturbines. De windmolens mogen niet leiden tot een aantasting van het grootschalig open rivierenlandschap.
Bovendien geldt een afstandscriterium van minimaal 750 meter tussen windmolens en woningen in de bebouwde kom en minimaal 400 meter tot woningen in het buitengebied. Uit het participatietraject rond de kadernota kwam naar voren dat veel inwoners het belangrijk vinden dat deze minimale afstanden worden vastgelegd. Hiermee wordt in de MER rekening gehouden. 

Planning

Gemeente Waalwijk verwacht in het voorjaar 2021 met de voorbereidingen voor de MER procedures te starten. Deze zullen 1,5 tot 2 jaar in beslag nemen. Vanaf 2024 is er dan nog voldoende tijd tot 2030 om de windmolens te realiseren.  

Regionale Energie- en Klimaastrategie

Binnen de regio Hart van Brabant werken gemeenten, provincie en waterschappen aan de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (RESK). Dit komt voort uit het Klimaatakkoord dat door het Rijk is vastgesteld. De inhoud van de kadernota onderbouwt tevens de inbreng van Waalwijk voor de elektriciteitsopgave in de definitieve REKS.