Nieuwjaarsboodschap burgemeester Kleijngeld (21-12-2018)

Vrijheid is niet vanzelfsprekend.

HET BEELD VAN MOONEN

Op mijn kamer in het stadhuis staat een klein borstbeeldje van Eduard Moonen. Een burgemeester in oorlogstijd. Na een twintigjarig burgemeesterschap gaat hij begin 1944 op 68-jarige leeftijd met pensioen. Maar al snel keert hij op zijn post terug. Er is niemand die zijn taak kan of wil overnemen. Alles liever dan beslisser in moeilijke oorlogsomstandigheden, zullen velen hebben gedacht.

Moonens terugkeer kent een fatale afloop. Op 6 september 1944 sterft hij samen met de 18-jarige Joop Hoffmans voor een Duits vuurpeloton. Een dag eerder is het Dolle Dinsdag. Omdat de Duitsers snel terrein verliezen, gonst het overal van de berichten dat de bevrijding een kwestie van dagen is. Ook het verzet komt in actie en arresteert op verschillende plaatsen NSB-ers. Ook in Waalwijk is dat het geval. Wanneer blijkt dat Dolle Dinsdag niet meer dan een gerucht is, slaan de Duitsers terug. In Waalwijk stellen ze een ultimatum: als de arrestanten niet snel terugkeren, zullen ze de burgemeester en enkele inwoners zonder pardon executeren. En dat is precies wat er is gebeurd.

Voorbeeld

Bij de verhuizing naar het nieuwe stadhuis in 2010 komt het beeld van Moonen diep van onder uit een la. Bijna verdwijnt het in de ‘kan-weg’-container. Bijna, want sindsdien staat Moonen op mijn kamer. Niet persé omdat hij mijn lichtend voorbeeld is. Ik zou niet durven, want ik heb geen idee wat ik in dergelijke omstandigheden gedaan zou hebben. Vooraf weet niemand van zichzelf of hij een held zal zijn. Geen lichtend persoonlijk voorbeeld, maar des te meer een symbolisch voorbeeld. Voor mij herinnert het beeldje me er dagelijks aan dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is. En wat voor ellende en chaos er kan voortvloeien uit onvrijheid.

Vijfenzeventig jaar geleden

Het komende jaar is het vijfenzeventig jaar geleden dat Zuid-Nederland is bevrijd. Ook bij ons zal dit niet ongemerkt voorbijgaan. In Waalwijk komen speciale herdenkingstegels voor de huizen waar ooit oorlogsslachtoffers hebben gewoond. In Sprang-Capelle en Waspik komen bij de oorlogsmonumenten borden met de namen van de gevallenen. Er verschijnt een boek met verhalen over de slachtoffers vanuit de hele gemeente.

Het plan bestaat om vanaf 2020 overal in Nederland op 5 mei vrijheidsontbijttafels te organiseren. Waarom beginnen we daar in onze gemeente het komend jaar niet alvast mee? In het Wandelpark of op het Raadhuisplein bijvoorbeeld? Inwoners aan lange tafels die samen iets ondernemen. Als symbool van vrijheid. Als symbool dat een Anne Frankboom weliswaar zwaar kan worden beschadigd, maar onze vrijheid en samenhang niet. Maar ook als symbool om elke dag opnieuw te beseffen dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. En dat een heel jaar lang.

Ik wens u allen een gelukkig en gezond 2019.  

Nol Kleijngeld

Burgemeester Gemeente Waalwijk