Groene tuin en groene daken

Webinar gemist? 

Een groenere tuin. TV-tuinman Lodewijk Hoekstra en William van der Pluijm van Van Wijlen geven praktische tips en tricks waarmee ook jij je tuin gemakkelijk kunt vergroenen en onderhoudsvriendelijk kan houden. Kijk hieronder ons webinar nog eens terug.

Groene tuin

Het klimaat verandert en het weer wordt extremer. We hebben te maken met hevige en langdurige regenval maar ook met perioden van extreme droogte. Het riool kan de grote hoeveelheden regenwater niet verwerken waardoor straten onderlopen en de aanhoudende warmte zorgt voor slaapproblemen. Een groene en duurzaam ingerichte tuin, met passend onderhoud, draagt bij aan een prettiger leefklimaat voor mens en dier. En dit hoeft niet duur te zijn. Wij geven je wat tips waarmee je jouw tuin eenvoudig kunt vergroenen.

Minder verharding

Minder steen is minder heet. Daarnaast zorgt minder verharding voor minder wateroverlast. Verharding verwijderen voelt vaak aan als een grote klus. Het is dan ook prettig om dit samen met iemand te doen, vooral als er zware bestrating in de tuin ligt. De uitgehaalde verharding kan weer hergebruikt worden op een andere plek of kan tot een muurtje gestapeld worden. Deze gestapelde muurtjes geven meer dimensie aan de tuin. Als de verharding niet hergebruikt kan worden in de tuin, kan het mogelijk doorverkocht worden of als ‘gratis af te halen’ op een weggeefhoek/website gezet worden. Mensen zijn vaak bereid om stenen zelf of samen uit de tuin te halen, als zij ze gratis mogen meenemen. Kapotte verharding kan naar de milieustraat worden gebracht. Bekijk de actuele prijzen voor het afvoeren van puin.

Groene muren

Kies je voor een plantenborder of gazon langs een muur? Maak hier dan gelijk een klimrek voor klimplanten tegenaan. Dat voorkomt opwarming van de muur en scheelt daardoor veel hitte in de zomer.

Passende beplanting

De beplantingskeuze is belangrijk in een geslaagd tuinproject. Daarbij speelt de ligging van de tuin een grote rol. Ligt de tuin op de zuiden en heeft hij veel zon en droogte? Kies dan voor planten die daar tegen kunnen. Met een tuin op de noorden en in schaduwrijke hoeken is het juist belangrijk dat daar planten komen te staan die weinig zonlicht nodig hebben en beter kunnen tegen de vaak wat vochtigere omstandigheden. Moeten de groene vingers zich nog ontwikkelen? Kies dan makkelijk te onderhouden, sterke beplanting en niet te veel verschillende soorten. Vraag desnoods advies aan een lokale hovenier of in het tuincentrum of bij de kweker. Wij geven je een aantal voorbeelden van plantsoorten die goed passen bij een zonnige of schaduwrijke tuin.

Voorbeelden van planten die passen in een zonnige tuin

Vaste planten

  • Aster/herfstaster (div. kleuren bloemen, 40cm-100cm)
  • Daglelie (div. kleuren bloemen, 30cm-60cm)
  • Goudaardbei (gele bloemen, 10cm-20 cm)
  • IJzerhard (paarse bloemen, 60cm-120 cm)
  • Ooievaarsbek (div. kleuren bloemen, 20cm-60cm)
  • Salie (paarse bloemen, 40cm-80 cm)
  • Siergrassen (div. pluimen 20cm-200cm)
  • Zonnehoed (div. kleuren bloemen, 40cm-80cm)

Struiken

  • Chinees klokje (gele bloemen, 180cm-250cm)
  • Sering (div. kleuren bloemen, geurend, 150cm-250 cm)
  • Sneeuwbal (div. kleuren bloemen en bessen, 150cm-300cm)
  • Spierstruik (div. kleuren bloemen, 60cm-150cm)
  • Toverhazelaar (div. kleuren bloemen, 200cm-300cm)
  • Vlinderstruik (paarse bloemen, geurend, 100cm-250 cm)

Voorbeelden van planten die passen in een schaduwrijke tuin

Vaste planten

  • Hartlelie (paarse bloemen, 30-80 cm)
  • Herfstanemoon (div. kleuren bloemen, 60cm-100cm)
  • Kleine en grote maagdenpalm (paarse of witte bloemen, 10-30 cm)
  • Nieskruid (div. kleuren bloemen, 30cm-60cm)
  • Pachysandra (groen witte bloemen, 10-20 cm)
  • Schoenlappersplant (div. kleuren bloemen, 30cm-60cm)
  • Vrouwenmantel (gele bloemen, 30cm-40cm)
  • Zilverkaars (witte bloemen, 100cm-150cm)

Struiken

  • Rododendron (div. kleuren bloemen, 100cm-300cm)
  • Skimmia (witte bloemen, geurend, 70cm-100cm)
  • Struikkamperfoelie (div. kleuren bloemen, 50cm-250cm)

Boompjes

  • Fruitbomen (kersen, peren, (sier)appels, moerbei etc)
  • Crataegus leavigata (roze bloemen, 5-6m hoog, 5-6m breed)
  • Koelreuteria paniculata (gele bloemen, 5-8m hoog, 4-7m breed)
  • Catalpa bignonioides 'Aurea' (gele bladeren, 6-8m hoog, 5-7m breed)
  • Cercis siliquastrum (paarse/roze bloemen, 6-8m hoog, 6-8m breed)
  • Magnolia x soulangeana (wit/roze bloemen, 6-8m hoog, tot 7m breed)

Denk ook eens aan plantenbakken aan schuttingen of gevels. Hiermee vang je ook water op en het verkoelt je tuin.

Een haag of een beplante schutting met bijvoorbeeld klimop zorgt voor nog meer verkoeling in de tuin.

Vooral een boom zorgt voor veel verkoeling en neemt ook weer veel water op. In een natte tuin kan dat handig zijn. Het is erg belangrijk om je goed te laten informeren over de te kiezen boomsoort en of die daadwerkelijk past in de tuin, qua grootte maar ook qua grondsoort en waterhuishouding. Let er ook op dat het wortelstelsel van een boom onder de grond net zoveel ruimte nodig heeft als het bladerdak boven de grond.

Regenton

Vang regenwater op in een regenton en laat het niet direct het riool inlopen. Dit is goed tegen wateroverlast én goed voor je waterrekening. Je kunt op elk gewenst moment gratis water aftappen om in je tuin te gebruiken. En het bespaart je jaarlijks honderden liters water! Een regenton sluit je heel eenvoudig aan op de regenpijp.

Plantenborders

Komen er plantenborders? Dan kunnen zij beter een centimeter of 5 lager liggen dan de rest van de tuin. Zo kan regenwater makkelijk in de borders stromen. Zo hoeven de planten minder bewaterd te worden en loopt water van de verharding af het groen in. Zo heb je ook minder wateroverlast in de tuin.

Biodiversiteit

Voor de natuur is het belangrijk om verschillende lagen (hoogtes) in de border te maken. Kies voor verschillende beplantingstypen, zoals een boom, struiken en vaste planten. Zo krijgen de vogels en insecten meer leefgebied en verschillende voeding. Daarnaast kun je ook denken aan bloembollen en kruidenmengsels. Voor de natuur zijn inheemse plantsoorten het beste. Dit zijn soorten die van nature in ons land voorkomen. Veel dieren, zoals vlinders, zijn specifiek op deze soorten afgestemd en hebben ze nodig om te kunnen overleven of om zich te kunnen voortplanten. Veel insecten hebben bloeiende planten, struiken en bomen nodig, waar zij nectar en stuifmeel van kunnen halen. Zorg daarom dat er het hele jaar door soorten in bloei staan. Voor vogels zijn struiken en bomen met bessen erg waardevol. Wij geven je een aantal voorbeelden van plantsoorten die deze biodiversiteit vergroten.

Vaste planten

  • Aster/herfstaster (zon, div. kleuren bloemen, 40cm-100cm)
  • Gele helmbloem (zon/schaduw, gele bloemen, 20cm-30cm)
  • IJzerhard (zon, paarse bloemen, 60cm-120 cm)
  • Kleine en grote maagdenpalm (schaduw, paarse of witte bloemen, 10-30 cm)
  • Ooievaarsbek (zon/schaduw, div. kleuren bloemen, 20cm-60cm)
  • Salie (zon, paarse bloemen, 40cm-80 cm)
  • Witte bijvoet (zon, witte bloemen, 120cm-150cm)
  • Zonnehoed (zon, div. kleuren bloemen, 40cm-80cm)

Struiken

  • Eenstijlige meidoorn (witte bloemen, 100cm-450cm)
  • Rode kornoelje (witte bloemen, 200cm-300cm)
  • Struikkamperfoelie (div. kleuren bloemen, 50cm-250cm)
  • Vlinderstruik (paarse bloemen, geurend, 100cm-250 cm)
  • Wilde kardinaalsmuts (gele bloemen, 300cm-400cm)

Nestkastjes, voederbakjes en insectenhotel

Naast beplanting kun je de natuur een handje helpen door een nestkastje of voederbakje op te hangen voor vogels. Dit werkt het best als er ook veel planten zijn waarin de vogels zich kunnen verschuilen en insecten die zij kunnen eten.

Voor de insecten kan een insectenhotel opgehangen worden. Plaats deze op een zonnige, windvrije plek in de buurt van veel bloemen. Plaats de opening niet richting het zuidwesten in verband met regeninslag. Zorg dat de insecten het droog kunnen houden. Varianten van en insectenhotel kun je gemakkelijk zelf maken. Takkenrillen of hopen met takken, steen en/of zand vormen voor veel diersoorten een geschikte schuilplaats. Deze materialen of grind bovenop een dak kunnen ook waardevol zijn. Bijvoorbeeld de scholekster broed graag op daken met grind.

Balkon en geveltuin

Heb je geen eigen tuin? Van een balkon kun je met planten ook een groene oase creëren. Er zijn verschillende soorten hang- of sta plantenbakken beschikbaar. Ook is er online voldoende inspiratie te vinden, zoals rechtopstaande pallets om beplanting in te zetten. In een bak met een klimrek kan prima een klimplant gaan groeien. Stem de beplanting af op de ligging en hoeveelheid zon op het balkon en de beschikbare ruimte. Houd rekening met het gewicht van de bakken en de hoeveel gewicht die het balkon kan dragen.

Ligt aan de voorgevel van je huis een strook verharding van de gemeente? Dan kun je hier mogelijk een geveltuintje maken. Bekijk de tips en voorwaarden.

Onderhoud

In principe geldt: hoe minder onderhoud, hoe beter voor de natuur. Hoe gezonder de bodem en de bodemdieren (zoals wormen) zijn, hoe gezonder de planten zijn. Houd dit in het achterhoofd en laat voldoende voedingsstoffen in de tuin achter. Stoppen met het opruimen van blad en bloesem is een goed begin. Spit de bodem ook zo min mogelijk om, zodat bodemdieren hier geen hinder van ondervinden. Laat de tuin in de winter met rust, knip nog niets af. De afgestorven plantdelen beschermen de bodem en veel insecten en andere kleine dieren overwinteren hierin. Ook hebben de planten zo een natuurlijk laagje dat hen beschermt tegen de vorst. Knip in het voorjaar de afgestorven plantenresten klein en laat ze tussen de planten liggen om de bodem gezond te houden.

Laat afgevallen bladeren liggen. Egels kunnen hier in overwinteren, de bladeren beschermen de bodem en planten ook tegen uitdroging en vrieskou en ze geven de planten en bodemdieren op een natuurlijke manier compost. Laat hagen vrij uitgroeien als hier de ruimte voor is. Als snoeien toch nodig is, zorg dan dat je dit op tijd doet zodat de takken niet te dik worden en je na een snoeibeurt geen bladerloze stompjes overhoudt.

Aan een strak gazon met alleen maar hetzelfde, korte gras hebben dieren weinig. Probeer (een deel van) het gazon minder vaak te maaien zodat het gras wat hoger wordt en hier ook meer kruiden en bloemen in komen. Natuurlijke kruiden doen het beter op geel zand (voedselarm) dan op zwarte grond (voedselrijk). Tuinier daarnaast in samenwerking met het weer. Schoffel en wiedt bij droog weer zodat de uitgetrokken onkruiden sneller afsterven in plaats van opnieuw wortelschieten. Plant nieuwe planten net voordat het gaat regenen, zodat ze direct voldoende water krijgen om het wortelstelsel te versterken.

Alle maten en informatie over de planten zijn onder voorbehoud. Kenmerken kunnen anders zijn afhankelijk van de soort en cultivar. Kijk altijd op het kaartje van de plant voor de juiste informatie.

Groene daken

Groene daken zijn in opkomst. Ze zorgen voor minder hitte in de buurt, extra isolatie en een langere levensduur van het dak. Tegenwoordig bestaan er verschillende soorten groene daken. Naast het bekende sedumdak kun je denken aan natuur(kruiden)daken, daken met struiken of zelfs bomen.

Groene daken worden aangelegd op bestaande dakbedekking. Het gewicht van een groen dak is afhankelijk van het type beplanting. Zo is een sedumdak het lichtst, omdat de dikte van de voedingsbodem beperkt kan zijn tot enkele centimeters.

Subsidie of een lening aanvragen

Een groen dak kan op vrijwel op elk plat dak of dak met lichte helling worden gemaakt, een vaak gekozen plek ervoor is de schuur. Als je groene daken samen met je buren aanlegt, is het mogelijk om subsidie vanuit het fonds Buurtnatuur en buurtwater te ontvangen. Lees meer informatie over dit fonds

Ook kun je de aanleg van een groen dak met de Stimuleringslening Toekomstgericht Wonen financieren. Lees meer informatie over de Stimuleringslening