Het centraal stembureau berekent eerst de kiesdeler door het totale aantal uitgebrachte geldige stemmen te delen door het aantal raadszetels. (De blanco stemmen en de ongeldige stellen worden niet opgenomen in het totaal aantal uitgebrachte stemmen). Dit gaat in twee stappen:

Stap 1: verdeling volle zetels

  • a. Het centraal stembureau berekent de stemtotalen van alle deelnemende partijen, voor de partijen (lijsten) en voor de kandidaten.
  • b. Het centraal stembureau berekent de kiesdeler. Dat gebeurt door het totaal aantal geldige stemmen te delen door het aantal raadszetels. Het resultaat van deze deling wordt de kiesdeler genoemd.
  • c. Het centraal stembureau berekent hoe vaak de partijen de kiesdeler hebben gehaald. Het resultaat van deze deling bepaalt het aantal volle zetels dat partijen krijgen.
  • d. Het centraal stembureau berekent hoeveel zetels er nog over zijn na de verdeling van de ‘volle zetels’. Dit worden restzetels genoemd.

Stap 2: verdeling restzetels

In grote gemeenten met 19 of meer raadszetels worden restzetels verdeeld volgens het 'systeem van de grootste gemiddelden'.

Met dit systeem is het dus mogelijk dat een partij een restzetel krijgt, zonder dat die partij de kiesdrempel gehaald heeft.

Het systeem van de grootste gemiddelden gaat als volgt:

  • a. Het centraal stembureau deelt het aantal uitgebrachte stemmen per partij door het aantal volle zetels + 1.
  • b. De eerste restzetel gaat naar de partij met het grootste gemiddelde.
  • c. Het centraal stembureau berekent voor de partij die de eerste restzetel krijgt opnieuw het gemiddelde. Nu op basis van het aantal volle zetels met de restzetel en (fictief) de tweede restzetel. Dat is nu het nieuwe gemiddelde van deze partij.
  • d. Als er nog een restzetel te verdelen is, gaat die naar de partij die nu het hoogste gemiddelde stemmen heeft.
  • e. Het centraal stembureau herhaalt zo nodig deze procedure, totdat alle restzetels verdeeld zijn.

Officiële uitslag

Het centraal stembureau maakt de uitslag definitief tijdens een openbare zitting op maandag 21 maart om 10.00 uur in de raadszaal.

Fictief rekenvoorbeeld

Partij

Stemmen

Zetels

Zetels +1

Gemiddelde #stemmen per zetel bij zetels + 1

Partij 1

761

2

3

(761/3)= 253

Partij 2

935

3

4

(935/4)= 233

Partij 3

625

2

3

(625/3)= 208

Partij 4

489

1

2

(489/2)= 244

Partij 5

372

1

2

(372/2)=186

Partij 6

75

0

1

(75/1) = 75

Partij 7

65

0

1

(62/1)=62

De eerste restzetel gaat naar partij 1 met het grootste gemiddelde aantal stemmen. Deze partij komt daarmee op een werkelijk aantal zetels van 3.

Nu wordt de tweede restzetel verdeeld. De enige berekening die hiervoor extra nodig is, is die ten aanzien van partij 1, de andere berekeningen zijn immers al uitgevoerd. Het stemaantal van partij 1 moet vervolgens niet gedeeld worden door 3, maar door 4 (2 volle zetels + 1 restzetel vermeerderd met 1). De berekening ziet er dan zo uit: 761 / 4 (3+1) = 190

Partij

Stemmen

Zetels

Zetels +1

Gemiddelde #stemmen per zetel bij zetels + 1

Partij 1

761

3

4

(761/4)= 190

Partij 2

935

3

4

(935/4)= 233

Partij 3

625

2

3

(625/3)= 208

Partij 4

489

1

2

(489/2)= 244

Partij 5

372

1

2

(372/2)=186

Partij 6

75

0

1

(75/1) = 75

Partij 7

65

0

1

(62/1)=62

De tweede restzetel gaat naar partij 4, met een gemiddelde van 244 stemmen. Deze procedure wordt herhaald totdat alle restzetels verdeeld zijn.